De wijnen uit de regio Stellenbosch, de schat van Zuid-Afrika

Een beetje aardrijkskunde

Omringd door de Simonsberg, Stellenbosch en Helderberg en in het zuiden door de oceaan, is de topografie van Stellenbosch erg mooi en gevarieerd.

Het klimaat is gematigd mediterraan, met warme, droge zomers die worden verzacht door de koele bries uit de Atlantische Oceaan, die daar de beroemde Cape Doctor wordt genoemd.

De wijngaarden liggen tussen 100 en 600 meter hoogte en bieden een mozaïek van microklimaten en bodems: afgebroken graniet, leisteen en ijzerhoudende klei. Deze diversiteit maakt een grote verscheidenheid aan druivensoorten mogelijk, aangepast aan elk type terrein.

Hier zijn bijna alle zogenaamde "internationale" variëteiten aangeplant, met cabernet sauvignon en sauvignon blanc voorop, omdat de klimatologische omstandigheden zeer divers zijn, bepaald door de min of meer grote nabijheid van de oceaan, en in toenemende mate door de hoogte, sinds de wijngaarden de hellingen van de Helderberg of de Simonsberg hebben gekoloniseerd, op 600 meter hoogte en hoger.

Een stukje geschiedenis

De Zuid-Afrikaanse wijngaard dateert uit het einde van de 17e eeuw, toen Nederlandse kolonisten en Franse hugenoten zich hier vestigden.

De komst van de kolonisten in 1652 bracht het potentieel van de regio voor de wijnbouw aan het licht. Jan van Riebeeck, missionaris van de Nederlandse Oost-Indische Compagnie, stichtte er een bevoorradingsbasis aan Kaap de Goede Hoop. Om de zeelieden van wijn te voorzien en scheurbuik tegen te gaan, plantte hij de eerste wijnstokken in de buurt van Kaap de Goede Hoop. In 1679 stichtte Simon van der Stel, gouverneur van Kaap de Goede Hoop, de stad Stellenbosch. Hij zag het potentieel van de vruchtbare, door bergen omgeven vallei voor de wijnbouw. Aan het einde van de 17e eeuw kwamen er Franse hugenoten naar de regio, protestanten die op de vlucht waren voor de vervolging na de intrekking van het Edict van Nantes in 1685. Zij brachten hun kennis van de wijnbouw en wijnbereiding mee, waarmee ze de lokale technieken verrijkten.

In de loop van de volgende eeuw groeide Stellenbosch uit tot een belangrijk centrum van de Zuid-Afrikaanse wijnbouw, maar de kwaliteit bleef wisselend. De wijnen werden vooral in grote hoeveelheden geproduceerd voor lokale consumptie, maar ook voor bevoorrading van schepen.

De 19e eeuw bracht een reeks ziekten uit Europa (oïdium en phylloxera) die de wijngaarden verwoestten, waardoor later, na vooruitgang in de wijnbouw, opnieuw moest worden aangeplant op resistente onderstammen.

In de 20e eeuw werd in Zuid-Afrika de KWV (Koöperatieve Wijnbouwers Vereniging) opgericht, een coöperatie die de wijnbouw structureert, de productie reguleert en de prijzen stabiliseert. En in de jaren 1920 creëerde Abraham Perold, onderzoeker aan de Universiteit van Stellenbosch, de druivensoort pinotage door pinot noir en cinsault te kruisen: een echte mijlpaal voor de wijnen van het land.

Deze laatste leed onder zijn internationale isolement tijdens de apartheid (1948-1994) als gevolg van economische en commerciële boycots, met in die periode een duidelijke achteruitgang van de kwaliteit van de wijnen die grotendeels werden geproduceerd door coöperaties die zich op kwaliteit richtten. Maar na deze episode in de geschiedenis en de internationale openstelling, hebben de producenten van Stellenbosch hogere kwaliteitsnormen aangenomen en zich gericht op premiumwijnen.

Tegenwoordig wordt Stellenbosch beschouwd als de bakermat van de moderne Zuid-Afrikaanse wijnbouw, met een evenwicht tussen traditie (pinotage) en innovatie: de regio heeft het belangrijkste wijnbouwonderzoekscentrum van het land dankzij de Universiteit van Stellenbosch en haar gerenommeerde oenologisch instituut.

Hoewel Zuid-Afrikaanse witte wijnen steeds bekender worden, zijn het vooral de rode druivensoorten die de reputatie van Zuid-Afrikaanse wijnen hebben gemaakt vanwege de hoge kwaliteit van hun rode wijnen.

• Rode wijnen: cabernet sauvignon, shiraz, merlot, pinotage, cabernet-franc
• Witte wijnen: sauvignon blanc, chardonnay, chenin blanc

De populariteit van cabernet sauvignon

Hoewel cabernet sauvignon uit het zuidwesten van Frankrijk komt, wordt hij opmerkelijk goed geïnterpreteerd in de regio Stellenbosch, waar hij in grote hoeveelheden wordt geproduceerd.

Het is een zeer veelzijdige druivensoort die de wijn structuur en een goed bewaarpotentieel geeft.Of het nu een monovariëteit is of niet, deze druif wordt meestal gemengd met andere variëteiten die de tannines verzachten, zoals merlot.

Het resultaat zijn rode wijnen van hoge kwaliteit op basis van klassieke Bordeaux-druivensoorten. Het klimaat van deze bergachtige regio varieert van gematigd tot warm, afhankelijk van de hoogte waarop de wijngaarden liggen, en heeft invloed op de stijl van de wijnen. Zo geven wijnen met een overwicht aan cabernet sauvignon een breed spectrum aan wijnstijlen: er zijn lichte rode wijnen met plantaardige tonen van aromatische kruiden, maar ook krachtige rode wijnen met tertiaire aroma's van leer.

Wijnen uit Zuid-Afrika

Bekijk de selectie

De solide reputatie van merlot

Hoewel merlot uit de Bordeauxstreek komt, wordt hij geëxporteerd en overal ter wereld aangeplant, met name in Zuid-Afrika, waar hij een goede reputatie heeft opgebouwd.

Het is een zeer veelzijdige druivensoort, die zowel in monovariëteit als in blends lichte, fruitige rode wijnen oplevert die jong gedronken kunnen worden, maar ook geconcentreerde rode wijnen met een uitgesproken karakter. In Zuid-Afrika varieert de expressie van deze druif naargelang de hoogte waarop hij wordt geteeld, maar ook naargelang de invloed van de zeewind.

Zo zijn er complexe Zuid-Afrikaanse rode wijnen met een goed bewaarpotentieel, gemaakt van klassieke Bordeaux-druivensoorten.

Zullen we proeven?

De wijnen van deze wijngaard kunnen zeker niet tot deze stijl worden herleid, maar de grote cabernets van Stellenbosch getuigen van een echte elegantie en bieden een compromis tussen vrij rijp fruit en een stevige structuur, zonder zwaarte. De meest gerenommeerde wijnen rijpen ideaal en ontwikkelen een complexiteit en verfijning die hen doen gelijken op Grands Crus uit Bordeaux uit warme jaren.

De regio produceert ook soepele en fruitige cabernets, soms met plantaardige tonen, die bedoeld zijn om jong gedronken te worden.

De regio biedt ook andere soorten wijnen: enkele van de beste wijnen van de Zuid-Afrikaanse druivensoort pinotage komen uit deze wijngaard, terwijl syrah momenteel erg in trek is, een druivensoort die volle, rijke en fruitige wijnen oplevert.

• Rode wijnen: cabernet sauvignon is de meest aangeplante druivensoort in Stellenbosch en heeft ook veel bijgedragen aan de reputatie van de wijnen uit deze regio. De meest prestigieuze wijnen, gerijpt in Franse of Amerikaanse vaten, worden gemaakt van deze druivensoort, alleen of in combinatie met andere Bordeaux-druivensoorten, voornamelijk cabernet franc en merlot, of zelfs syrah en pinotage, om zo een zogenaamde Cape blend (Kaapse blend) te creëren.

De belangrijkste druivensoorten van de regio